Wystawa poświęcona życiu i dokonaniom Jana Czochralskiego w Sejmie RP

 

 FOTO: Małgorzata Sobieszczak-Marciniak
Dnia 6  lutego w budynku głównym Sejmu RP otwarto wystawę poświęconą prof. Janowi Czochralskiemu. Jest ona jednym z wydarzeń organizowanych w ramach ogłoszonego przez Sejm RP Roku Jana Czochralskiego.  Twórcami  wystawy są: Urząd Miejski w Kcyni, Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych, Polskie Towarzystwo Wzrostu Kryształów oraz Politechnika Warszawska.  Honorowy Patronat nad ekspozycją objęła Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. Barbara Kudrycka.  Wystawę otworzyli: Rektor Politechniki Warszawskiej, prof. dr hab. Jan Szmidt; dyrektor ITME,  dr Zygmunt Łuczyński; burmistrz miasta Kcyni, Piotr Hemmerling  oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. dr hab. Jacek Guliński, który przeczytał także list skierowany na ręce organizatorów  przez panią Minister. Uroczystość prowadziła prof. dr hab. Anna Pajączkowska. 

 

FOTO: Małgorzata Sobieszczak-Marciniak

Ekspozycję stanowi 10  plansz ukazujących rodzinne miasto Jana Czochralskiego, Kcynię;  wczoraj i dziś;  działania w zakresie promocji postaci i dokonań Jana Czochralskiego;  związki uczonego z Politechniką Warszawską; metodę otrzymywania monokryształów opracowaną przez niego i nazwaną później metodą Jana Czochralskiego; niektóre fakty z życia prywatnego profesora, a także bolesny i długi proces związany z rehabilitacją Jana Czochralskiego.  Planszom towarzyszyły gabloty z monokryształami otrzymanymi metodą J. Czochralskiego w Instytucie Technologii Materiałów Elektronicznych  oraz dokumenty  i notatki przekazane przez Politechnikę Warszawską.  

Wystawę można było oglądać do 11 lutego.                                                                                                       

Małgorzata Sobieszczak-Marciniak


FOTO: Małgorzata Sobieszczak-Marciniak


 

Nowy film o Janie Czochralskim

Dnia 8 lutego 2013 r. ukończony został niezwykły film – Jan Czochralski wielkinieznany. Twórcą jest znany artysta Andrzej Kałuszko. Oto, co o filmie powiedział autor:Film spęczniał z planowanej jednej minuty do sześciu minut i to w koszmarnie pracochłonnej technice ożywiania starychfotografii - uzyskiwania trzeciegowymiaru, a przede wszystkimopowiedzenia takiej historii, która pokażeczłowieka a nie wykresy czy formułynaukowe. Musiałem oczyścić dziesiątkifotografii i powycinać z nich plany, którepóźniej miały tworzyć głębię obrazu.Nagraliśmy w specjalnym studiu doefektów komputerowych żywe postaciemłodego i dojrzałego Czochralskiego, które zachowywały się tak, jak by były w ściśleokreślonym pejzażach, sceneriach (z tych przygotowanych fotografii). Bardzo mi zależałoaby wydobyć to, co tak wspaniale i trafnie podkreśla Pan w swojej książce - dramatyzm życiaprofesora, jego samotność pomimo wielkich sukcesów i powodzenia. Dostrzegłem teżi uwypukliłem w filmie zadziwiającą powtarzalność, cykliczność w życiu Czochralskiego.Poniżony w szkole niesprawiedliwymi ocenami, poniżany później niesprawiedliwymioskarżeniami o współprace z Niemcami. Wyjazd z Kcyni na początku życia i powrót do nieju schyłku, który zresztą w innych okolicznościach wcale nie musiał być schyłkiem. W filmieta cykliczność jest dla mnie ważna, bo staram się tak dobrać sekwencje i obrazy filmowe abypokazywały to samo miejsce w różnym czasie. Mamy więc niezwykły rynek Kcyniz przełomu XIX i XX w. i ten sam pusty rynek powojenny. Mamy piękną Warszawęmiędzywojnia i strasznie zniszczoną w czasie okupacji. Są więc pary: Politechnika lata 30i Politechnika 44, Plac Zamkowy przed wojną i po 1939 czy pl. Teatralny i Ratusz(naprzeciwko) przedwojenne i potem z wojny. Może też dzięki temu przeniesie się do filmucoś tajemniczego z upływu czasu - nie tylko dla człowieka ale także dla miejsca. Więc3powtarzają się miejsca i sytuacje. Inne moje novum wobec klasycznych filmów o profesorachto zabieg aby pokazać też Czochralskiego młodego. To ma przemówić do młodego pokolenia- zanim został wielkim naukowcem był taki sam jak wy, młody, zbuntowany, pełendeterminacji i energii.Zastosowałem też poza drobniejszym podziałem samego życia Czochralskiego naokresy - Kcynia, Berlin (Frankfurt pomijam) Warszawa dwóch czasów, ponownie Kcynia -także podział samego filmu na 3 części: wstępna składająca się z autentycznych fotografiisamego Czochralskiego, część druga inscenizowana postaciami młodego i dojrzałego Czochralskiego w autentycznych fotograficznych „scenografiach”, i część trzecia - wizualne iwerbalne podsumowanie co z „metody Czochralskiego” wynikło (czyli ukłon dla warstwyedukacyjnej).Jako ciekawostkę dopowiem tylko, że z Pana współczesnej fotografii dawnegoInstytutu Profesora (widok od Al. Niepodległości z kawalkadą samochodów) dzięki licznymzabiegom i trickom zrobiłem jedną z moich „ulubionych” sekwencji, kiedy nocą gaśnieświatło w dawnym gabinecie profesora - symbolizując jego definitywne wykluczeniez Politechniki.

Paweł Tomaszewski, INTiBS PAN

Pilnie poszukuję filmu Świat kryształów stanowiącego fragment zbiorów filmów pod tytułem „Czym jest... Od Platona do...” wydanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w 1997 r. i wznowionego w 2004 r. w formie kasety VHS w ramach Powszechnej Wideoteki Edukacyjnej (opr. Barbara Puszczewicz).

 

Paweł Tomaszewski

INTiBS PAN

W Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie dostępna jest także książka o Janie Czochralskim pt. Powrót. Rzecz o Janie Czochralskim .  Paweł Tomaszewski wyd. Oficyna Wydawnicza ATUT Wrocław, 2012