W dniach 6-9 listopada 2017r odbyła się konferencja z okazji 150-tej rocznicy urodzin Marii Skłodowskiej-Curie MSC2017 „Medicina-Scientia-Cultura” zainicjowana przez Polskie Towarzystwo Chemiczne i Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Polskiego Towarzystwa Chemicznego, a zorganizowanej przez Politechnikę Warszawską, Uniwersytet Warszawski, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polską Akademię Nauk, Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku oraz Warszawską Operę Kameralną. Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli Rektorzy wymienionych uczelni, Prezes Polskiej Akademii Nauk, Marszałek Województwa Mazowieckiego oraz Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.

Pierwszy dzień konferencji, poświęcony spuściźnie noblistki na polu medycyny, odbył się w Warszawskim Uniwersytecie Medycznym w dniu 6 listopada 2017 roku. W auli wykładowej im. prof. Janusza Piekarczyka w Centrum Dydaktycznym zasiedli m.in.: Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Mirosław Wielgoś, Prorektor ds. Nauki i Transferu Technologii prof. Jadwiga Turło, Prorektor ds. Personalnych i Organizacyjnych prof. Andrzej Deptała, Dziekan Wydziału Farmaceutycznego prof. Piotr Wroczyński wraz z Prodziekanami dr hab. Joanną Kolmas, dr hab. Marcinem Sobczakiem, dr hab. Piotrem Lulińskim. Szczególnie gorąco przywitana została prof. Bożenna Gutkowska – pełniąca funkcję Dziekana Wydziału Farmaceutycznego w latach 1987-1993, a w latach 1996-1999 funkcję Prorektora Akademii Medycznej w Warszawie. Konferencji przewodniczył prof. Wiesław W. Jędrzejczak – Kierownik Katedry i Kliniki Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych WUM. Na Sali obecnych było około 80 słuchaczy. Otwarcia konferencji dokonał Rektor prof. Mirosław Wielgoś. Witając gości oraz gratulując organizatorom przygotowania konferencji, rektor wyraził nadzieję, że niecodzienna formuła konferencji pobudzi jej uczestników do refleksji nad dokonaniami jednej z najwybitniejszych kobiet w nauce – laureatki Nagrody Nobla z dziedziny fizyki (1903 rok) oraz z dziedziny chemii (1911 rok). Prof. Wiesław W. Jędrzejczak podkreślił natomiast ogromne znaczenie osiągnięć naukowych i zdolności organizacyjnych Marii Skłodowskiej-Curie dla rozwoju polskiej medycyny, czego przykładem był założony w 1932 roku Instytut Radowy przy ul. Wawelskiej w Warszawie. Podczas modułu: Medicina wysłuchaliśmy następujących wykładów: „Medycyna Regeneracyjna – dawne poglądy i obecny postęp” prof. Mariusza Ratajczaka (Warszawski Uniwersytet Medyczny / James Graham Brown Cancer Center, Uniwersytet Louisville, Louisville, USA), „Maria Skłodowska-Curie i jej wybitny wkład w dziedzinie medycyny” prof. Jacka Fijutha (Łódzki Uniwersytet Medyczny / Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie), „Onkologia XXI wieku. Celować, czy personalizować?” prof. Andrzeja Deptały (Warszawski Uniwersytet Medyczny). Zwieńczeniem części panelowej była dyskusja pt. „Współczesna onkologia, radioizotopy i nie tylko…” prowadzona przez Karolinę Głowacką z radia TOK FM. W dyskusji wzięli udział: przewodniczący, prelegenci i prof. Paweł Kukołowicz, Kierownik Zakładu Fizyki Medycznej Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie. Konferencji towarzyszyły wystawy: „Historia powstania Instytutu Radowego w Warszawie” oraz „Piękniejsza strona Medicina – Scientia – Cultura w miniaturze portretowej” autorstwa dr med. Jacka Bojakowskiego.

Kolejnego dnia, konferencja przemieściła się do Małej Auli Gmachu Głównego Politechniki Warszawskiej, gdzie odbył się panel „Scientia”. Na popołudniowe wykłady przybyło około 300 słuchaczy z kraju i zagranicy. Sesję otworzyła dr hab. inż. Izabela Madura - wiceprezeska Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chemicznego i koordynatorka konferencji a poprowadził ją dziekan Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej prof. Władysław Wieczorek. Obecnością swoją zaszczycił konferencję Rektor Politechniki Warszawskiej, prof. Jan Szmidt oraz wybitni profesorowie z różnych uczelni polskich i zagranicznych. Wśród publiczności było wielu studentów różnych wydziałów uczelni warszawskich. Na wstępie nastąpiła uroczysta prezentacja znaczka Poczty Polskiej upamiętniającego 150. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, który właśnie tego dnia został wprowadzony do obiegu. Naukową część rozpoczął Prof. Jerry L. Atwood z Uniwersytetu Missouri w Columbii, USA, który opowiedział o przyszłość terapii farmakologicznych z zastosowaniem kapsuł supramolekularnych. Prof. Nicole J. Moreau (członek Komitetu Wykonawczego ICSU, członek Francuskiego Komitetu Międzynarodowych Związków Naukowych (COFUSI), członek zarządu Francuskiego Towarzystwa Chemicznego) nawiązała do ważnego tematu gender w nauce pytając „Co mogłoby zmotywować młodą dziewczynę do zastania naukowcem?”, wpisując się w promowany przez Politechnikę Warszawską, MNiSW i MEN program „Dziewczyny na Politechniki”. Wysłuchano również wykładu wybitnego fizyka z Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej (Rosja) Prof. Yuri Oganessiana, badacza superciężkich pierwiastków, z których 118 nazwano jego imieniem. W trakcie przerwy kawowej uczestnicy mogli podziwiać wystawy „Maria Skłodowska-Curie w 150. Rocznicę Urodzin: Odkrywanie Ciekawe Niesłychanie” oraz EYCN Photochimica 2017 „Radioactivity” przygotowane odpowiednio przez Bibliotekę Politechniki Warszawskiej i Sekcję Młodych Polskiego Towarzystwa Chemicznego. W Dużej Auli znalazły się również stanowiska sponsorów z branży chemicznej i farmaceutycznej oraz partnerów wydarzenia(m.in. Krajowego Punktu Kontaktowego Projektów Unijnych oraz Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta. Po przerwie, nadal liczna publiczność wysłuchała fenomenalnego wykładu Prof. Ady Yonath z Instytutu Naukowego Weitzmanna (Izrael), laureatki Nagrody Nobla z Chemii w 2009 r. Na koniec, prof. Krzysztof Meissner z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, popularyzator nauki, poprowadził dyskusję pt. „Rola nauki i naukowców w społeczeństwie” w której oprócz zaproszonych wykładowców udział wziął prof. Zygmunt Derewenda (University of Virginia), prof. Janusz Jurczak (Przewodniczący Komitetu Chemii Polskiej Akademii Nauk) oraz prof. Urszula Domańska (Wydział Chemiczny PW oraz Instytut Chemii Przemysłowej). Należy dodać, że zaproszeni goście uczestniczyli w godzinach porannych w spotkaniu w Pałacu Staszica zorganizowanym przez prof. Janusza Lipkowskiego, prezesa Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, partnera wydarzenia.

Następnie, w dniu 8 listopada na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego przyglądano się społeczno-kulturowym uwarunkowaniom funkcjonowania kobiet w nauce (moduł Cultura). Merytorycznie panel organizowany był przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, a poprowadziła go dr Renata Hryciuk. W trakcie sesji, na którą przybyło około 150 osób, wysłuchano pięciu prelekcji. Życiorys Marii Skłodowskiej-Curie w perspektywie historii kobiet przedstawiła dr Agnieszka Janiak-Jasińska z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie dr hab. Grażyna Kubica (Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego) postać Marii Skłodowskiej zestawiła z wybitnymi antropolożkami z tamtych czasów, w szczególności Marią Czaplicką. Kariery naukowe kobiet w ujęciu socjologicznym przedstawiła dr hab. Izabela Wagner-Saffray z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego zadając pytanie „Jak wyglądałaby droga naukowa Marii Skłodowskiej-Curie w XXI wieku?”. Nawiązanie do współczesności oraz popkulturowego znaczenia naszej wybitnej noblistki przedstawiała dr hab. Iwona Kurz z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego w wykładzie zatytułowanym „Mario, ależ Ty dzisiaj promieniujesz. Maria Curie-Skłodowska we współczesnym dyskursie wizualnym”. W kontynuacji tematu zaprezentowana została „Maria Wyklęta. Od emigracji do popkultury. Portret kobiety z Warszawą w tle” w wykładzie Sylwii Chutnik, znanej pisarki i dziennikarki oraz doktorantki Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W podsumowaniu odbyła się burzliwa dyskusja z udziałem publiczności, gdzie wypowiadali się zarówno fizycy, chemicy jak i autorzy książek o Marii Skłodowskiej-Curie (w tym również goście z Francji, Rosji i Brazylii, dla których organizatorzy zapewnili tłumaczenie symultaniczne).

Zwieńczeniem trzydniowej konferencji była Gala Urodzinowa, której gospodarzem była Politechnika Warszawska. W elegancko przygotowanej Dużej Auli zebrało się około 450 gości, zarówno ze świata nauki, samorządów, ambasad i ministerstw. Galę poprowadziła koordynatorka i pomysłodawczyni konferencji, dr hab. inż. Izabela Madura z Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej, wiceprezeska Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Gośćmi honorowymi byli Prof. Hélène Langevin-Joliot i Prof. Pierre Joliot, wnuki Marii Skłodowskiej-Curie. Przedstawili oni swoje opinie na tematy poruszane podczas trzech dni konferencji zachęcając naukowców do skupienia się nad istotą badań a nie pogoni za liczbą publikacji i punktami w dorobku. Ubolewali, że dalej nie ma parytetów w świecie wyższych funkcji na uczelniach, aczkolwiek do czasów Marii nie należy się obecnie odnosić. Przedstawiciele Poczty Polskiej wręczyli gościom elegancko oprawione znaczki upamiętniające 150. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. Następnie uczestnicy Gali mogli podążyć w świat Marii Skłodowskiej-Curie w multimedialnym pokazie tańca przygotowanym we współpracy z Muzeum MSC w Warszawie. Po przerwie uczestnicy mogli wysłuchać XL Symfonii Prof. Benedykta Konowalskiego z Warszawskiego Uniwersytetu Muzycznego zatytułowanej „W poszukiwaniu eliksiru życia – symfonia dla Marii i Piotra Curie” wykonanej przez Warszawską Operę Kameralną pod batutą Janusza Przybylskiego z udziałem Bożeny Bujnickiej (sopran) oraz Chaorana Zuo (tenor). Była to światowa prapremiera, a obecnością swoją zaszczycił kompozytor dzieła. Uroczystość spotkała się z dużą aprobatą wszystkich uczestników.

6 listopada - Medicina

7 listopada - Scientia

8 listopada - Cultura

9 listopada - gala